ပေရာဂ်က္ဘတ္ဂ်က္တြက္ခ်က္ၿခင္း (အပုိင္း-၂)

အပိုင္း-၁ မွာေဖာ္ၿပခဲ ့တဲ ့ top-down နဲ ့bottom-up စဥ္းစားနည္းေတြအၿပင္ အၿခားသံုးေလ့ရွိတဲ ့ ဘတ္ဂ်က္တြက္ခ်က္ နည္းေတြ ကေတာ ့ေအာက္ပါ အတိုင္းၿဖစ္ပါတယ္။

၁။ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားၿဖင္ ့ခန္ ့မွန္းသံုးသပ္ၿခင္း (Expert Judgement)
၂။ ကုန္ပစၥည္းေရာင္းသူ သို ့မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႉေပးသူမ်ား ၏ ေစ်းၿပိဳင္ေပးမႉ ကို ပိုင္းၿခားေလ့လာၿခင္း (Suppliers’ Bid Analysis)
၃။ ဆင္တူကိုးကား၍ ခန္ ့မွန္းၿခင္း (Analogous Estimating)
၄။ ၿဖစ္ႏိုင္ေခ် ၃ ခု ႏွင့္ ခန္ ့မွန္းနည္း (Three-Point Estimating)
၅။ အခ်က္အလက္ဆက္ႏြယ္မႉၿဖင္ ့ခန္ ့မွန္းၿခင္း (Parametric Estimating)

၁။ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားၿဖင္ ့ခန္ ့မွန္းသံုးသပ္ၿခင္း (Expert Judgement)
ဒီနည္းလမ္းကေတာ ့ဘတ္ဂ်က္ကုိတြက္ခ်က္ရာမွာ၊ လုပ္ငန္းနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး အေတြ ့အၾကံဳရွိၿပီး ကြ်မ္းက်င္တဲ ့သူေတြကို ပေရာဂ်က္ ကုန္က်စရိတ္ကို ခန္ ့မွန္းသံုးသပ္ ခိုင္းတာၿဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုအသံုးၿပဳၿခင္းရဲ ့အားသာခ်က္ကေတာ ့ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားသည္ အေတြ ့အၾကံဳရွိသူမ်ားၿဖစ္သၿဖင္ ့ ပေရာဂ်က္ႏွင္ ့ ပတ္သက္၍ လုပ္ေဆာင္ရမည္ ့လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား (Activities/tasks) အၿပင္၊ အရင္က ေတြ ့ ၾကံဳခဲ ့ဖူးေသာ အခက္အခဲမ်ားကို ထည္ ့သြင္းစဥ္းစားႏိုင္ၿခင္းပင္ၿဖစ္ပါသည္။ ဤကဲ ့သို ့ ၿဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိေသာ ၿပႆနာမ်ားအား ၾကိဳတင္စဥ္းစားႏိုင္ၿခင္းသည္ ပေရာဂ်က္တစ္ခုလံုး အတြက္ အလြန္ အက်ိဴးေက်းဇူး မ်ားလွေပသည္။

၂။ ကုန္ပစၥည္းေရာင္းသူ သို ့မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႉေပးသူမ်ား ၏ ေစ်းၿပိဳင္ေပးမႉကို ပိုင္းၿခားေလ့လာၿခင္း (Suppliers’ Bid Analysis)
ဤကဲ ့သို ့ေစ်းၿပိဳင္စနစ္ကုိ အသံုးၿပဳၿခင္းၿဖင္ ့ မိမိ ပေရာဂ်က္အတြက္ လ်ာထားသတ္မွတ္ ထားေသာ ဘတ္ဂ်က္ေစ်းႏႉန္းေရာက္သည္အထိ ထိုသူတို ့၏ေရာင္းေစ်းကို ညိွယူႏိုင္ပါလိမ္ ့မည္။

၃။ ဆင္တူကိုးကား၍ ခန္ ့မွန္းၿခင္း (Analogous Estimating)
ဒီနည္းလမ္းကေတာ ့ ပေရာဂ်က္ဘတ္ဂ်က္ကို အရင္က ဆင္တူလုပ္ဖူးထားေသာ ပေရာဂ်က္မ်ား မွ မီွၿငမ္း တြက္ခ်က္ၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။ မ်ားေသာအားၿဖင္ ့မိမိလုပ္ေဆာင္ေတာ ့မည္ ့ပေရာဂ်က္ႏွင္ ့ ပတ္သက္၍ သတင္းအခ်က္အလက္ အနည္းအက်ဥ္းသာရွိပါက သံုးေလ့ရွိသည္။ ဥပမာအားၿဖင္ ့ ၿပီးခဲ ့သည္ ့ လအနည္းငယ္က ဝက္ဘ္ဆိုက္ တစ္ခု ေထာင္ရန္ ေဒၚလာ ၇၀၀၀ ကုန္က်ခဲ ့ သည္ဆိုပါစို ့။ အခု အလားတူ ဝက္ဘ္ဆိုက္ တစ္ခုကို ထပ္ၿပီးေထာင္ရမည္ဆိုပါက ကုန္က်စရိတ္ကို ၇၀၀၀ ဟုသာ ခန္ ့ မွန္းလိုက္ၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။

၄။ ၿဖစ္ႏိုင္ေခ် ၃ ခု ႏွင့္ ခန္ ့မွန္းနည္း (Three-Point Estimating)
ဒီနည္းကေတာ ့ေတာ္ေတာ္အသံုမ်ားပါတယ္။ ၿဖစ္ႏိုင္ေခ် ၃ ခု ကို အရင္စဥ္းစားပါတယ္။ အၿဖစ္ႏုိင္ဆံုးအေၿဖအေန (O = Optimistic) ၊ အလယ္အလတ္အေၿခအေန (M = Most Likely) နဲ ့ ၿဖစ္ႏိုင္ေခ်အနည္းဆံုး (P = Pessimistic) အေၿခအေနတို ့ပဲၿဖစ္ပါတယ္။ အဲ ့ဒီေနာက္ သက္ဆိုင္ရာတန္ဖိုး ၃ ခုကိုေပါင္းၿပီး ပ်မ္းမွ် တန္ဖိုး ရေစရန္ ၃ ၿဖင္ ့စားၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။

 ပံုေသနည္း [Expected value = (P+M+O)/3]

အလားတူသံုးႏိုင္တဲ ့ေနာက္ထပ္တစ္နည္းကေတာ ့PERT (Program Evaluation and Review Technique) လို ့ေခၚပါတယ္။ သူကေတာ ့သာမန္ပ်မ္းမွ်တင္မဟုတ္ဘဲ Beta Distribution လို ့ေခၚတဲ ့ သခၤ်ာပံုေသနည္း ကို သံုးပါတယ္။ [Expected value = (P+4M+O)/6]
၂ ခုစလံုးၾကိဳက္ရာကို အသံုးၿပဳႏိုင္ပါတယ္။

၅။ အခ်က္အလက္ဆက္ႏြယ္မႉၿဖင္ ့ခန္ ့မွန္းၿခင္း (Parametric Estimating)
ဒီနည္းကေတာ ့ပေရာဂ်က္ တစ္ခုမွာပါဝင္တဲ ့ အခ်က္အလက္ဆိုင္ရာ ဆက္ႏြယ္မႉကိန္းဂဏန္း (Variables) ေတြကို အေၿခခံၿပီး ခန္ ့ မွန္းၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ သူကလဲ အရင္တုန္းက လုပ္ခဲ ့တဲ ့သက္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကိုေတာ ့(Historical Records) ၿပန္လည္မီွၿငမ္းပါတယ္။

ဤနည္းလမ္းၿဖင္ ့ခန္ ့ မွန္းၿခင္းမွာေတာ ့အဆတိုးကာ စဥ္းစားလို ့ရေသာ (Scalable) တြက္ခ်က္မႉမ်ိဳးေတြမွာ သံုးေလ ့ရွိပါတယ္။ ဥမမာအေနၿဖင့္ လူတစ္ဦးသည္ ၿမက္တစ္ဧက ရိတ္ရန္ ၂ နာရီၾကာ သည္ဆိုပါစို ့။ ၄ ဧကရိတ္မည္ ဆိုပါက ၈နာရီ ၾကာေပလိမ္ ့မည္။
အခုထိဆိုရင္ၿဖင္ ့ဘတ္ဂ်က္ တြက္ခ်က္နည္းမ်ားေတာ္ေတာ္ စံုစံုလင္လင္ရိွပါၿပီ။ စာဖတ္သူမ်ားအေနၿဖင္ ့လည္း ရွင္းၿပခဲ ့တဲ ့ ခန္ ့မွန္းတြက္ခ်က္ နည္းေတြထဲက မိမိပေရာဂ်က္ အေၿခအေနၿဖင္ ့သင္ ့ေတာ္ရာကို အသံုးၿပဳႏိုင္ၾကပါသည္။
ဘတ္ဂ်က္ႏွင္ ့ပတ္သက္၍ ဆက္ပါဦးမည္။