လုပ္ငန္းတာဝန္ ခြဲေဝၿခင္း ဇယားကြက္ သို ့မဟုတ္ (RACI) ႏွင္ ့မိတ္ဆက္ၿခင္း (Introduction to RACI Matrix)

ဒီပို ့စ္ေလးမွာေတာ ့ပေရာဂ်က္ စီမံခန္ ့ခြဲမႉ နယ္ပယ္မွာ အသံုးမ်ားၿပီး ထိေရာက္မႉရွိတဲ ့ RACI (ရာဆီ) Matrix လို ့ေခၚတဲ ့ ဇယားကြက္ေလးတစ္ခု ကို မွ်ေဝခ်င္ပါတယ္။ ပေရာဂ်က္တစ္ခု စတင္ၿပီဆိုပါက ပထမဆံုးအေနနဲ ့ ပါဝင္မယ္ ့ အသင္းသားေတြကို ေရြးခ်ယ္ ဖဲြ ့စည္းရပါတယ္။ အဲ ့ဒီ အသင္းသားေတြမွာ ဘယ္သူက ဘယ္တာဝန္ကိုယူရမယ္္၊ ဘယ္အလုပ္တာဝန္အတြက္ သူသာ သီးသန္ ့ ေဆာင္ရြက္မယ္၊ ဘယ္လို အခန္းကဏၰေတြက ပါဝင္လုပ္ကိုင္ရမည္၊ စသၿဖင္ ့ တိတိက်က် သတ္မွတ္ထားရန္ လိုပါသည္။
ထိုသို ့တာဝန္ခြဲေဝမႉေတြကို တိတိက်က် နဲ ့လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို ့ ဒီ RACI Matrix ကို အသံုးၿပဳၾကပါတယ္။

RACI MATRIX

RACI ရဲ ့အဓိပါၸယ္ကို ေအာက္မွာၾကည္ ့ၾကရေအာင္၊ 

R - Responsible (လုပ္ေဆာင္ရန္ တာဝန္ယူမႉ)
ဘယ္သူက ဒီလုပ္ငန္း တာဝန္ကို လုပ္ေဆာင္ရန္ အတြက္ တာဝန္ယူရမည္။

A - Accountable (ဦးေဆာင္ေၿဖရွင္းရန္ တာဝန္ယူမႉ)
ဘယ္သူက ဒီလုပ္ငန္းတာဝန္ အဆင္မေၿပၿဖစ္ခဲ ့ပါက ေၿဖရွင္းေဆာင္ရန္ အတြက္ တာဝန္ယူရမည္။

C - Consulted (ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္မႉ)
ဒီလုပ္ငန္းတာဝန္ နဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြး အတိုင္ပင္ခံ အၿဖစ္ေဆာင္ရြက္ရမည္။

I - Informed (သတင္းပို ့အေၾကာင္းၾကားမႉ)

ဘယ္သူေတြဆီကို အလုပ္တာဝန္ရဲ ့ၿပီးေၿမာက္မႉ ေတြကို သတင္းပို ့အေၾကာင္းၾကားရမည္။
ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္မႉ (Consulted) နဲ ့သတင္းပို ့အေၾကာင္းၾကားမႉ (Informed) တို ့ရဲ ့ၿခားနားခ်က္ ကေတာ ့ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္မႉသည္ အၿပန္အလွန္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ေၿပာဆိုၿခင္းၿဖစ္ၿပီး သတင္းပို ့ အေၾကာင္းၾကားၿခင္းကေတာ ့ အသိေပးရုံသက္သက္ တလမ္းသြားဆက္သြယ္မႉမ်ိဴး ပဲၿဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုအသံုးဝင္သလဲ?
၁။ ဒီဇယားကြက္ ကို ၾကည္ ့ၿခင္းၿဖင္ ့ ပေရာဂ်က္မွာ ဘယ္သူေတြဟာၿဖင္ ့ အလုပ္တာဝန္ေတြ အရမ္းမ်ား ေနၿပီး ဘယ္သူေတြဟာေတာ ့အလုပ္တာဝန္ နဲနဲ ပဲ ရွိေနတယ္ဆိုတာ အလြယ္တကူ သိႏိုင္ပါတယ္။

၂။ ပေရာဂ်က္မွာ ပါဝင္္သူအားလံုးဟာ ဘယ္သူက ဘယ္အလုပ္အတြက္ ဦးေဆာင္ရမလဲ ဆိုတာလည္း တေၿပးတည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိႏိုင္ပါတယ္။

၃။ သိသင္ ့သိထုိက္တဲ ့လူေတြအားလံုး ကို ဆက္ဆံေရး ပတ္လမ္းထဲမွာ ထည္ ့ထားတဲ ့အတြက္ နားလည္မႉလြဲေစတဲ ့ ၿပႆနာေတြကိုလည္း ေလ်ာ ့ခ်ေပးပါတယ္။

၄။ ဒီဇယားကြက္ေလးကို အေၿခခံၿပီး ပေရာဂ်က္အတြင္း ဆက္ဆံေရးကို အလြယ္တကူ စီမံခန္ ့ခြဲႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္သူေတြကေတာ ့အေၾကာင္းၾကားဖို ့ပဲလုိၿပီး၊ ဘယ္သူေတြကေတာ ့ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ဖို ့အစည္းအေဝးေတြမွာ ပါဝင္ဖို ့ လုိတယ္ စသၿဖင္ ့အဆင္ ့ခဲြၿခားကာ မလုိလားအပ္တဲ ့အီးေမးလ္ အေရအတြက္ကိုလည္း ေလ်ာ ့ ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလုိလုပ္ၿခင္းၿဖင္ ့အားလံုးကို အခ်ိန္ကုန္သက္သာေစပါတယ္။ 

RACI ကို ဘယ္လိုပိုၿပီးေကာင္းေအာင္လုပ္မလဲ?
၁။ လုပ္ရမဲ ့လုပ္ငန္းတာဝန္ တစ္ခုစီမွာ တာဝန္ယူလုပ္ေဆာင္မဲ ့(R) နဲ ့ ဦးေဆာင္ေၿဖရွင္းမဲ ့(A) တာဝန္အတြက္ စုစုေပါင္း ႏွစ္ေယာက္ တာဝန္ေပးသင္ ့ပါတယ္။ အကယ္၍ လုပ္ရမဲ ့အလုပ္ဟာ ရွင္းလင္းလြယ္ကူၿပီး အေရးၾကီးတာဝန္ မဟုတ္မွသာ (R) နဲ ့(A) ႏွစ္ေနရာစလံုးအတြက္ တစ္ေယာက္သာ တာဝန္ယူပါေစ။

၂။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ ့တာဝန္တိုင္းမွာ ဦးေဆာင္ေၿဖရွင္းမဲ ့(A) ေနရာအတြက္ တစ္ဦးကိုတာဝန္သတ္မွတ္ေပးပါ။ လုပ္ေဆာင္ရန္တာဝန္ကို ခြဲေဝႏိုင္ေသာ္လည္း ဦးေဆာင္ေၿဖရွင္းရန္တာဝန္ကိုေတာ ့သီးသန္ ့တစ္ေယာက္ကိုသာ တာဝန္ေပးပါ။

၃။ အကယ္၍ တစ္ခ်ိဳ ့တာဝန္မ်ားတြင္ အတိုင္ပင္ခံ (C) အမ်ားအၿပားပါေနက တစ္ခ်ိဳ ့ကို သတင္းပို ့ရန္ လိုအပ္သူ (I) အဆင္ ့သို ့ေၿပာင္းသင္ ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ္ ့(I) ေတြကို လည္း ပေရာဂ်က္အတြင္း မလိုအပ္တဲ ့ဆက္ဆံေရး အေႏွာက္အယွက္ အသံမ်ား နဲေစရန္ ၿဖစ္ႏုိင္သမွ် ကန္ ့သတ္ထားသင္ ့ ပါသည္။

အခုေလာက္ဆို ဒီ RACI ဇယားကြက္ဟာ ပေရာဂ်က္စီမံခန္ ့ခြဲမႉ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႉ ေတြမွာ အမ်ားၾကီးအေထာက္အကူ ၿဖစ္တယ္ဆိုတာ သိေလာက္ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင္ ့မိမိတို ့ပေရာဂ်က္ေတြမွာ RACI ကို စတင္အသံုးၿပဳ ၿပီး အလုပ္တာဝန္ေတြကို ၿမန္ၿမန္ဆန္ဆန္နဲ ့ေအာင္ၿမင္စြာ ၿပီးဆံုးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကပါေစ။